Русский  >>  فارسی  >>  Шанбе 3 декабр 2016, 09:44

SOS: Беморони Вич-СПИД дар Тоҷикистон афзоиш меёбанд

25 март 2013, 14:07

Аслиддин ДОСТИЕВ

Дар Тоҷикистон шумораи сироятшудагони бемории норасоии масъунияти одам ё ба истилоҳ Вич-СПИД, ҳамасола рӯ ба афзоиш ниҳодааст.

Тибқи омори расмӣ, барои нахустин маротиба ин беморӣ нимаи дуввуми соли 1991 дар ҷумҳурӣ сабт шуда буд. Он ҳангом танҳо як нафар барандаи Вич баъди ташхиси тиббӣ ошкор гардид. Соли 2008-ум шумули барандагони ин беморӣ аллакай наздик ба 1,5 ҳазор расид.

Ахиран, бино ба иттилои «Садои Русия», дар оғози соли 2013-ум барандагони Вич-Спид дар Тоҷикистон расман 4674-нафарро ташкил додааст. «Садои Русия» гуфтааст, аз ҳамин шумора беш аз 200-нафарашон кудакон будаанд, ки бо сабабҳои «барои табибони тоҷик номаълум» сироят аз ин мараз гаштаанд. Ба қавли ин родиои Русия, сар аз соли нав 4 тан аз кудакони душанбегӣ мубтало ба Вич гаштаву то ҳанӯз манбаи сироятии эшон номаълум боқӣ мондааст. Харчанд волидайни ин кӯдакон барандагони ин беморӣ нестанд, вале табибон бо иллати дер муроҷиат намудан, аз ошкор гаштани манбаи сироятӣ оҷиз мондаанд.

Дар Кӯлоб аз сирояти кудакони Вич бехабаранд. Дар навоҳии минтақаи Кӯлоби вилояти Хатлон, бино ба иттилои сардори Маркази мубориза алайҳи норасоии масъунияти одам Тоҳир Туманов, 596-нафар аз барандагони бемории Вич-СПИД расман ба қайд гирифта шудаанд. Аз ин шумора, 144-нафарашонро занон ташкил медиҳанд. Аммо дар мавриди гирифтори ин беморӣ гаштани кӯдакон, ҷаноби Туманов чизе гуфтан наметавонад. Ба иттилои манбаъ, сар аз соли 1991 (нахустин ошкори ВИЧ) то соли 2013-ум дар навоҳии минтақа 126-нафар аз барандагони Вич-СПИД ба ҳалокат расидаанд.

Туманов мегӯяд, ҳамасола ҳукумати ҷумҳурӣ барои ошкор ва ташхису табобати ин беморӣ ба Маркази минтақавӣ маблағҳои зарурӣ ҷудо карда меояд. Танҳо барои соли 2013-ум аллакай 475-ҳазор сомонӣ ҷцдо гаштааст. Дар ҳамин маврид, ӯ меафзояд, барои ташхиси беморӣ ва табобати касалмандон аз ҷониби ташкилотҳои байналмиллалӣ таҷҳизоти тиббӣ ва доруву дармони ройгон кумак расонида мешавад. Пас, маблағе, ки аз ҳисоби ҷумҳурӣ дода мешавад, ба куҷо ва кадом мақсад сарф мешуда бошад? Ин дар ҳолест, ки дар назди Маркази мубориза алайҳи норасоии масъуният барои муолиҷа ва бистарӣ гаштани беморон ягон шароите мавҷуд нест. Вале, ба гуфтаи Туманов, 70-фисади ин маблағ барои маоши коргарону ходимони марказ нигаронида шудааст. Аммо саволи норӯшан ин аст, ки ҳамин ходимону коргарон ба чӣ фаолиятанд, ки гирифторони беморӣ на кам, ки зиёд гаштан доранду ҳам қурбон гаштан. Тибқи иттилоъ, Фонди глобалӣ дар нақша гирифтаст барои пешгирӣ ва табобати ин беморӣ барои чумҳурии Точикистон дар имсол 6-миллион доллар кумак намояд, ки ин иқдоми хубест. Аммо боз хубтар мебуд, ки ҳамин ташкилотҳо ва Вазорати тандурустии Точикистон аз болои маблағҳои чудогардида назоратро чорӣ мекарданд, то он ба суроғаи даркорӣ мерасид.

Дар ҳамин ҳол, бо ташаббуси беморхонаи сироятии шаҳри Кӯлоб ва дастгирии ташкилотҳои хориҷии мададрасон, дар назди ин беморхона шӯъбаи табобати бемориҳои Вич-СПИД созмон дода шуда, сар аз даҳаи дуввуми моҳи марти имсол ба фаъолият оғоз намуд. Ба иттилои Эмомалӣ Бобохонов, мудири шуъба, дар ин муддат аллакай 5-тан аз беморони сирояти Вич барои муолиҷа муроҷиат карда, бистарӣ гаштаанд, ки 3-нафарашон занон будаанд. Бобохонов гуфт, аз ҳисоби фонди глобалӣ ба маблағи 7,5-ҳазор сомонӣ таъмири шӯъба анҷом дода шуда, инчунин ба маблағи 7,8-ҳазор сомонии дигар таҷҳизоти тиббӣ кумак расонда шуд. Инчунин, табобат ва таъмини доруворӣ барои маризон ройгон роҳандозӣ мегардад.

Бемории Вич-СПИД ҳанӯз солҳои 80-уми асри гузашта аз чониби табибони амрикоӣ кашф гашта буд. Дар Иттиҳоди Шуравӣ нахустин маротиба ин мараз соли 1988-ум, дар пойтахти чумҳурии автономии Қалмиқия, шаҳри Элиста, бо ошкори 32-нафар барандагони Вич, аз чумла 5-зан ва 27-тифл ба қайд гирифта шуда буд. Ҳамагӣ дар беморхонаи марказии шаҳр, аз беаҳамиятии табибон, ки аз шпритсҳои ночӯшонда (он ҳангом сӯзандоруҳои якбора мавҷуд набуд) истифода бурдаанд, сироят ёфта буданд. Манбаи сироят мутахассиси шӯравие, ки дар мамлакати африқоии Конго кору фаолият кардааст, дониста шуда буд. Дар Тоҷикистон соли 1991 танҳо 1-нафар кашф гашта буд. Баъдан, сироятёфтагони ин беморӣ ҳамасола зиёд гаштан гирифт.

Соли 2010-ум 1004-нафар, соли 2011 989 нафар ва соли 2012 зиёда аз 900-нафари дигар барои нахустин маротиба мубтало ба вируси Вич СПИД гашта, расман ба қайд гирифта шудаанд. Тавре гуфтем, тибқи иттилои расмӣ барандагони Вичи сироятӣ дар чумҳурӣ наздик ба 4700-нафар будаанд. Аммо ба иттилои ғайрирасмӣ, шумули ин тоифа ба маротиб зиёданд, ки муттаасифона, чуръати мурочиат ба Марказҳои мубориза алайҳи СПИД-ро надоранд.


Шарҳи худро бинависед:

Ном:*
E-Mail:
Матни шарҳ:

Матолиби ҳамсон:


Дар бораи мо

"Озодагон" нахустин хабаргузории хусусии тоҷикист, ки дар бархе аз кишварҳои Шӯравии пешин ва хориҷ аз он сабти ном шуда, мақоми минтақаиро касб кардааст. Хабаргузорӣ дар ҳоли ҳозир бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва ҳуруфи форсӣ хабар нашр мекунад.

Нишонӣ: Душанбе, кӯчаи Мирзо Турсунзода-45; ҳуҷраи 408

Телефон: (+992) 50 20 777 88; (44) 600 10 60; (37) 881 07 09

E-mail: ozodagonweb@gmail.com


Разработка и дизайн сайта: «SmartMedia»

Ҳафтанома

Cаҳифаҳои вижа

Мо дар Фейсбук!