Русский  >>  فارسی  >>  Якшанбе 19 ноябр 2017, 02:18

Ду маънои “ғараз”: “Ғаразҳо тира дорад дӯстиро” ва “Ғараз аз тӯшбера гӯшт хӯрдан аст”

23 октябр 2014, 09:11

Асли маънои калимаи “ғараз” дар забони арабӣ манфӣ нест ва аз он маъноҳои мақсуд, хоста, ҳадаф (ба маънои нишонаи тир ҳам) фаҳмида мешавад. Аммо дар забони форсӣ тоҷикӣ ба ҷуз маънои одӣ ва аввалии он маънои манфӣ низ бар он бор шуда, хостаи бад ва нораво низ аз он фаҳм мешавад.
Масалан:
Ғаразҳо тира дорад дӯстиро,
Ғаразҳоро чаро аз дил наронем?
(Мавлоно)

Аммо дар байти зерини хоҷа Ҳофиз, чун дар бисёре аз абёти дигараш, ғараз ба дараҷаи аъло маънои мусбат дорад:
Ману дил гар фано шавем, чи бок,
Ғараз андар миён саломати Ӯст.


Ҳамчунин дар зарбулмасали тоҷикии “Ғараз аз тӯшбера гӯшт хӯрдан аст”, ҳеч навъ маънои манфӣ манзур намегардад. “Беғараз панд” ба хотири таъкид гуфта шудааст. Яъне аз ин панд манзур ҳеч хостаи нораво ё макру фиреб нест. Зеро воқеан пандҳои фиребо ҳам метавонад бошад, агар мо онро панд бидонем ё не. Манзур аз “панд” дар ин маврид зоҳири қазия ва пиндори аввал аст.

Аммо сифати феълие, ки аз “ғараз” ба сурати “муғриз” (ғаразнок) сохта шудааст, комилан манфӣ мебошад. “Ғараз”ноки сохтаи тоҷикӣ ҳам чунин аст. Ин чиз дар нисбати калимаи арабии “қасд” (ҳаммаънои ғараз) ҳам мушоҳида мешавад, ки дар асл тобиши манфӣ ё мусбати хос надорад, берангу бӯй аст, аммо дар истифодаи мо тобиши манфӣ гирифтааст ва дар калимаи “қасдан” дар гуфтори мо дигар комилан манфӣ аст.

Хулоса, чун ҳамеша маънои аслии ин калимаҳо дар матн ва вобаста ба хостаи мустақим ё ғайримустақими гӯянда маълум мегардад.

Рустами ВАҲҲОБ
(Аз саҳифаи “Дуруст бинависем”)


Шарҳи худро бинависед:

Ном:*
E-Mail:
Матни шарҳ:

Матолиби ҳамсон:

Бойгонӣ

«    Ноябр 2017    »
ДушСешЧорПанҶумШанЯкш
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 


Дар бораи мо

"Озодагон" нахустин хабаргузории хусусии тоҷикист, ки дар бархе аз кишварҳои Шӯравии пешин сабти ном шуда, мақоми минтақаиро касб кардааст. Хабаргузорӣ дар ҳоли ҳозир бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва ҳуруфи форсӣ хабар нашр мекунад.

Нишонӣ: Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ-16;

Телефон: (+992) 50 20 777 88; (44) 600 10 60;

E-mail: ozodagonweb@gmail.com


Разработка и дизайн сайта: «SmartMedia»

Ҳафтанома

Cаҳифаҳои вижа

Мо дар Фейсбук!