Русский  >>  فارسی  >>  Сешанбе 25 апрел 2017, 02:09

“Пас аз сари Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода мо пири маънавӣ надорем...”

14 апрел 2017, 09:08

15-уми апрел аз зодрӯзи яке аз бузургтарин фарзандони миллати тоҷик, Садриддин Айнӣ бино ба асноди расмӣ 139 ва бино ба таъкиди худи устод дар “Мухтасари тарҷумаи ҳоли худам” 142 сол мегузарад. Дар зимн, “Озодагон” аз соҳибназарон пурсид: ОЁ ИМРӮЗ БА ВУҶУДИ ШАХСИЯТЕ ЧУН УСТОД АЙНӢ ЗАРУРАТ ДОРЕМ?

Шарифмурод ИСРОФИЛНИЁ, директори Пажуҳишгоҳи рушди маорифи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон, адабиётшинос
Беш аз ҳар замоне имрӯз ба шахсиятҳои миллатсозе чун устод Айнӣ ниёз дорем. Дониста бошем ва ба гӯши ҳар як тоҷику тоҷикистонӣ расонем, ки мо барои ин Ватан, ин забон, ин фарҳанг назди руҳи пурфутуҳи устод Айнӣ вомдорем. Он бузургвор буд, ки ба гӯши роҳбарони тоҷики пантуркистшуда, чун Абдулло Раҳимбоеву Файзулло Хоҷаев, Фитрат ва ҳатто Мунзим талқин кард, ки тоҷик ҳастанду Мовароуннаҳру Хуросон ватани аҷдодони тоҷикон аст. Дар сад соли охир ҳеч як алломае монанди устод Айнӣ дар фарҳанги миллат ба майдон наомад. Тамоми дастовардҳои илмӣ, адабӣ, фарҳангии мо дар даврони Шӯравӣ бо номи ин аллома пайванд дорад. Мактаби адабиётшиносӣ, забоншиносӣ, луғатнигорӣ, таърихнигорӣ.. ҳама аз мактаби устод Айнӣ сарчашма мегирад. Айнӣ шиносномаи миллати точик аст ва ба ин нукта ҳеч шакке нест!

Рустам ВАҲҲОБ, сардабири маҷаллаи “Садои Шарқ”, адабиётшинос
Ба вуҷуди устод Айнӣ ҳамеша ниёз дорем ва хоҳем дошт. Осори Айнӣ имрӯз ҳам ба суди миллати мо кор мекунад ва мутолиаву таъбиру тафсир ва истифодаи саҳеҳу олимона ва муносиби ҳоли ин осор ҳузури бобаракати устод Айниро дар ҷомиаи имрӯзи мо таъмин менамояд.

Қодири РУСТАМ, нависанда ва адабиётшинос
Бузургоне чун Айнӣ такрор намешаванд. Айнӣ барои он Айнӣ шуд, ки ба касе шабеҳ нест ва барои зуҳури нобиға ҳамеша ду омил бояд хузур дошта бошад: якеш омили инфиродӣ, яъне шахс худ хешро месозад, эҷод мекунад, ба дунё меоварад, дигар омили иҷтимоӣ, ки баста ба муҳит ва замон аст. Яъне, барои он ки нобиғае чун Айнӣ зуҳур ёбад, ин ду омилро надорам. Аммо ба маънии густардатар ва амиқтар, мо воқеан ба шахсе чун Айнӣ, ки пири миллат бошад, мардум сарфи назар аз ихтилофи назарҳояшон ва ҳама дигар ихтилофҳои минтакаӣ, синну солӣ ва ҷинсиашон ба ӯ эътимод дошта бошанд ва ин Мард барояшон эътибори маънавӣ дошта бошад, сахт ниёзманд ҳастем. Чунин пирони маънавӣ барои миллати мо пас аз сари Айнӣ Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода буданд... Ва пас аз сари инҳо мо чунин пири маънавӣ надорем ва ин амрро ман яке аз сабабҳои фоҷиае медонам, ки ба сари миллатамон омад...

Салим АЮБЗОД, адиб ва рӯзноманигор
Ҳатман ба як Айнии навине ниёзи шадид ҳаст, зеро миллат давраи хеле сахти эҳёро ба сар мебарад. Зимнан, афроде ҳам дорем, ки метавон онҳоро пайрав ва ҷойгузини Айнӣ шумурд. Вале фаромӯш накунем, Айниро на танҳо давраи душвори растохези миллӣ, балки саромадон ва ҳамсафарони муайяне Айнӣ карданд. Аз ҷумла раҳбари вақти кишвар Бобоҷон Ғафуров барои Айнӣ шароитеро фароҳам овард, ки бишкуфад. Онки рӯшанфикрон ҳатто солҳои зиёде баъд аз сари Ғафуров ба вазъи мамлакат ва қудрати сиёсӣ кам ё беш таъсире доштанд, хидмати шоистаи муаллифи зиндаёди “Тоҷикон” аст. Миллатро бе зиёиёни озодандеш, донишманд ва озодаву озодбаён, бе рушди илму фарҳангу адабу ҳунар сохтан номумкин аст. Чунин вазифаро маҳз Айнии нав, Турсунзодаи нав, Улуғзодаи нав ва афроде монанди онҳо иҷро карда метавонанд. Барои сар бардоштани чунин афрод фазои муносиб зарур аст. Шигифто, ки Айнӣ тавонист, дар буҳбуҳаи низоми саркӯбгаронаи шӯравӣ корҳои бузургеро анҷом диҳад, вале дар давраи истиқлолияти кишвар, ки бояд фазо ва пуштибониии ба маротиб беҳтаре барои чунин чеҳра вуҷуд дошта бошад, муҳайё нест.

Иршод СУЛАЙМОНӢ, сардабири ҳафтаномаи “Озодагон”
Замоне устод Айнӣ дар мақолаи маъруфи худ “Сайфу қалам” навишта буд: “Дар олами маданият ду қувват аст, ки таъмини ҳуқуқи бани башар бе воситаи ин ду мумкин нест. Ин ду қувват сайф ва қалам аст. Дар як ҳайати иҷтимоӣ агар “сайф” (шамшер) ба манзалаи ҷисм бошад, “қалам” ба масобаи ҷон аст. Ҳамчунон бе ҷисму ҷон одамӣ дар хориҷ вуҷуд надорад, инчунин ҳайати иҷтимоия, ки бе сайфу қалам аст, дар олами маданият гуё вуҷуд надорад”.

Манзури устод Айнӣ аз “сайф” ва “қалам” қудрат ва дониш буд. Ду арзише, ки имрӯз мо ба он аз замони Айнӣ бештар ниёз дорем. Вале барои доштани ин ду мо ба шахсиятҳое чун Айнӣ ниёз дорем, ки битавонанд бо худафрӯзӣ ва азхудгузаштагӣ дониш ва қудрати моро таъмин кунанд. Имрӯз мо ба Айнӣ ва шахсиятҳое чун эшон ба масобаи сайфу қалам ниёз дорем. Айнӣ ба манзалаи дониш ва қудрат, ки бо таассуф миллати мо ин дуро кам дорад. Аз лиҳози надоштани дониш ва қудрат феълан, мо хеле ақиб уфтодаем ва шӯрбахтона муҳити мо ба гунае шакл гирифтааст, ки муҳити айнипарвар нест.
Айнӣ самбули шахсиятсозии худ ба худ аст. Ӯ бо вуҷуди ин ки як ятим буд, вале дар замони тангу тори манғитҳои Бухоро, дар замони ҷаҳолатҳои қудратхоҳии Инглису Русия бар сари Бухоро (ва Шарқ) худ ба худ дониш омӯхт, қудрат пайдо кард ва ба масобаи яке аз бузургтарин шахсиятҳои замони худ расид, ки мо имрӯз ифтихори доштани чунин як донишмандро мекунем. Айнӣ бо шахсиятсозии худ ба худ намоди талошу муборизае гашт, ки инсон метавонад бо роҳи омӯзиш ва дониш ба қуллаи ифтихор ва маниш бирасад. Шахсиятсозии худ ба худи Айнӣ танҳо ба худи ӯ фоида надошт, балки ин василаи шахсиятсозӣ ба нафъи миллӣ буд. Ҳоло тасаввури ин нукта бисёр душвор аст, ки агар мо дар девонагиҳои оғози асри гузашта Айниро намедоштем миллати мо дар муқобили болшавизму понтуркизми тоҷиккуш чӣ қадар қурбонӣ медошт ва чӣ қадар аз шаҳомату дороии миллиро мебохт. Айни шахсияти худро худ сохт ва чун муҳите мусоид шуд дониш ва қудрати ӯ ба нафъи миллат кор дод.

Миллати мо бидуни шахсиятҳои чун Айнӣ пешрафт намекунад. Агар ҳазорон вазиру мушовиру раису ректорро ҳам унвони академикӣ бидеҳем, миллати мо муқтадиру донишдор намешавад. Академик бояд дар батни ҷомеаи донишбунёд парварда шавад, на ин ки дар муҳитҳои сиёсӣ ва маҳаллӣ. Мо бе паймудани роҳи шахсиятҳое чун Айнӣ, бе эҳтиром қоил нашудан дар баробари дониш ва қудрати илм, бе даст накашидан аз парадигмаҳои сиёсии нокоро ва муҳиткуш наметавонем ба орзу ва ормонҳое, ки мепарварем бирасем. Ба гуфти аллома Айнӣ “агар мо шараф хоҳем, агар мо номус хоҳем, агар мо иззату обрӯй хоҳем, агар мо ҳуқуқ хоҳем, ба иборати кӯтоҳ – агар мо ҳаёт хоҳем, бояд ки фурсат нагузаронда, чанг ба домони сайфу қалам занем”.


Шарҳи худро бинависед:

Ном:*
E-Mail:
Матни шарҳ:
Посух додан
  • кулоби

  • 14 апрел 2017 10:02
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
бе мух,обот устод Айни падари Точ,икистони имруза аст ва мо албаттаки,ба чунин як шахси (афсус) нотакрор эх,тиёч, дорем...
Посух додан
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
О чаро дуруг мегуеду чанг ба руи худу миллати бофарханги точик мепошед. Гузаштаро кадр ва имрузаро бояд ситоишу ташвик намуд. На ба онхое, ки худро "АКАДЕМИК" мешуморанду барои пешравии миллат коре ва асари арзишманде пешниход накардаанд. Ба чуз лаганбардорй.
Мисол аз он бузургони имруза. Муъмин Каноат дар вокеъ пири маъонии имрузи халку давлати точику точикон аст. Як СУРУШаш дунёро ба суруш овард. Суханхои фалсафию мондагораш имрузу оянда аз он лжиакадемикхои мо болост. Бокй казоват бар шумост.

Посух додан
  • Точик

  • 14 апрел 2017 11:35
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Ба Ватандор. Мумин Каноат ба Айни баробар намешавад ва баробар кардан мумкин нест. Мисли М. Каноат имруз шоирону нависандагон кам нестанд аз у болотар хам хастанд.
Посух додан
  • Бгу Нагуевич

  • 14 апрел 2017 11:46
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Дорем чаро надорем Бобои Файз.
Посух додан
  • Ханчар

  • 14 апрел 2017 12:42
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Бародарон,

Бутсози чи лозим? Айни конкретно чи кор кардааст, гайр аз навиштани се-чор асари шаклан милливу мазмунан социалисти, ки онхоро ин рузхо касе намехонад? Мо дини Ислом дорем, хамин аст маънавиети мо.

Ба кулоби,

Падари Точикистони имруза Сталин аст, ки чумхурии Точикистонро барпо намуд.
Посух додан
  • бекичон

  • 14 апрел 2017 14:17
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
чаро Лохути дар ин катор нест
Посух додан
  • Кулоби

  • 14 апрел 2017 19:43
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Ба фикрам аз бокимондаи авлоди чингизи хасти ва е дар бораи Устод Айни чизе намедони ва аз ислом гап назан ки алакай аз ахли ислом дур шуди .Айни шахсе ки точиконро бо далелу исбот аз туркхои чингизи чудо карда пояи Ин давлатро гузошт.Айни шахснест ки аз олами ислом бохабар буд.ва то хаде Пеши рохи куштори саросари хатмкардагони мадрасахои Бухорою Самарканду дигар шахрхоро гирифтанист ва Кариб буд курбонии Ин система гардад .Поятро хафт бор ба курпа Чен карда бад гап зан Рафик Ханчар то Боз ханчарат кунд нашавад .Ту кисти Устод Айни кист.як казоват кун
Посух додан
  • Nargis

  • 15 апрел 2017 11:19
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Иршод СУЛАЙМОНӢ, сардабири ҳафтаномаи “Озодагон”
Замоне устод Айнӣ дар мақолаи маъруфи худ “Сайфу қалам” навишта буд: “Дар олами маданият ду қувват аст, ки таъмини ҳуқуқи бани башар бе воситаи ин ду мумкин нест. Ин ду қувват сайф ва қалам аст. Дар як ҳайати иҷтимоӣ агар “сайф” (шамшер) ба манзалаи ҷисм бошад, “қалам” ба масобаи ҷон аст. Ҳамчунон бе ҷисму ҷон одамӣ дар хориҷ вуҷуд надорад, инчунин ҳайати иҷтимоия, ки бе сайфу қалам аст, дар олами маданият гуё вуҷуд надорад”.

Манзури устод Айнӣ аз “сайф” ва “қалам” қудрат ва дониш буд. Ду арзише, ки имрӯз мо ба он аз замони Айнӣ бештар ниёз дорем. Вале барои доштани ин ду мо ба шахсиятҳое чун Айнӣ ниёз дорем, ки битавонанд бо худафрӯзӣ ва азхудгузаштагӣ дониш ва қудрати моро таъмин кунанд. Имрӯз мо ба Айнӣ ва шахсиятҳое чун эшон ба масобаи сайфу қалам ниёз дорем. Айнӣ ба манзалаи дониш ва қудрат, ки бо таассуф миллати мо ин дуро кам дорад. Аз лиҳози надоштани дониш ва қудрат феълан, мо хеле ақиб уфтодаем ва шӯрбахтона муҳити мо ба гунае шакл гирифтааст, ки муҳити айнипарвар нест.
Айнӣ самбули шахсиятсозии худ ба худ аст. Ӯ бо вуҷуди ин ки як ятим буд, вале дар замони тангу тори манғитҳои Бухоро, дар замони ҷаҳолатҳои қудратхоҳии Инглису Русия бар сари Бухоро (ва Шарқ) худ ба худ дониш омӯхт, қудрат пайдо кард ва ба масобаи яке аз бузургтарин шахсиятҳои замони худ расид, ки мо имрӯз ифтихори доштани чунин як донишмандро мекунем. Айнӣ бо шахсиятсозии худ ба худ намоди талошу муборизае гашт, ки инсон метавонад бо роҳи омӯзиш ва дониш ба қуллаи ифтихор ва маниш бирасад. Шахсиятсозии худ ба худи Айнӣ танҳо ба худи ӯ фоида надошт, балки ин василаи шахсиятсозӣ ба нафъи миллӣ буд. Ҳоло тасаввури ин нукта бисёр душвор аст, ки агар мо дар девонагиҳои оғози асри гузашта Айниро намедоштем миллати мо дар муқобили болшавизму понтуркизми тоҷиккуш чӣ қадар қурбонӣ медошт ва чӣ қадар аз шаҳомату дороии миллиро мебохт. Айни шахсияти худро худ сохт ва чун муҳите мусоид шуд дониш ва қудрати ӯ ба нафъи миллат кор дод.

Миллати мо бидуни шахсиятҳои чун Айнӣ пешрафт намекунад. Агар ҳазорон вазиру мушовиру раису ректорро ҳам унвони академикӣ бидеҳем, миллати мо муқтадиру донишдор намешавад. Академик бояд дар батни ҷомеаи донишбунёд парварда шавад, на ин ки дар муҳитҳои сиёсӣ ва маҳаллӣ. Мо бе паймудани роҳи шахсиятҳое чун Айнӣ, бе эҳтиром қоил нашудан дар баробари дониш ва қудрати илм, бе даст накашидан аз парадигмаҳои сиёсии нокоро ва муҳиткуш наметавонем ба орзу ва ормонҳое, ки мепарварем бирасем. Ба гуфти аллома Айнӣ “агар мо шараф хоҳем, агар мо номус хоҳем, агар мо иззату обрӯй хоҳем, агар мо ҳуқуқ хоҳем, ба иборати кӯтоҳ – агар мо ҳаёт хоҳем, бояд ки фурсат нагузаронда, чанг ба домони сайфу қалам занем”.
Посух додан
  • Ришод

  • 15 апрел 2017 13:30
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Ман як суол дорам аз он ҳама нафароне,ки дар қолаби бузургнамоии хоси "бузургон"- у "авлиё" - и бутпарасти мо, дар қаламрави ифроту тафрит замингир шудаанд. Оё агар АЙНӢ ХОРИҶ АЗ батни низоми шӯравӣ кору зиндагӣ мекард, Шумо ҳозир будед Ӯро бемислу монанд шуморед???. Барои мисол, Баҳор шоъири воқеан камназиру бузург дар Эрон буд, медонед, ки Содиқи Ҳидоят як нависандаи абъоди ҷахонӣ буд ва имрӯз ҳам дар аксои олам ҳар куҷо форсизабоне ҳаст, " Буфи кур" - уро мехонад. Вале чиро бардарони эронӣ чун мо тоҷикон побанди ифроту тафрит аз ин ду шахси бузургу маъруф бут наметарошанд ва намегӯянд Баҳор беназир аст, Содиқ Ҳидоят бемисл аст?
ин миллат аст
Посух додан
  • Dorem

  • 15 апрел 2017 14:54
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Chashmroo kushoied ba isu usu nigoh kuned puray!!!!!!!!!
Посух додан
  • беном

  • 16 апрел 2017 06:21
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Ба устод Айни касе баробар шуда наметавонад ва то ҳол таваллуд нашудааст
Посух додан
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Оиди манзалат ва макоми Устод Айни донишманде хеле оли фармудааст:

УМРИ АЙНИ АЗ БАРОИ ХАЛК САРФИ ХОМА ШУД,
ХАЛКИ МОРО ДАФТАРИ АЙНИ ШАХОДАТНОМА ШУД!!!
Посух додан
  • Аз Душанбе

  • 17 апрел 2017 12:17
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Ба Ришод агар хамон Бахору Хидоят хам мебуданд бояд хеле солхо аз тачрибаи Айни ибрат мегирифтанд хар як эронии ватандуст онхоро бузург ва сатхи чахони медонад агар назди камтар гулувгу ва муболигачухояш биншини мисли Хидоят нест мегуяд ту ай кадом тахи санг гелиди ки бо харф мезани дар он шароите ки Айни зиндаги мекард ( албатта ранчхои Бахор ва Хидоят хам бешумор будааст) хар инсон наметавонист корхои бузурги уро ки ба чашми мисли ту мисли хор менамояд намедонам чаро ки онро бояд бо як равоншиноси хуб нишаста машварат куни. бо як калима метавон гуфт ки шумохо махалгароён ки хамаи бору буди таърихатон аз Самарканду Бухоро хасту буд ба хотири Бухорои буданаш оби дарёи устод Айниро бо дахони касифатон мехохед олоед ки ин нашуданист агар Айни аз кишлоки худат мебуд ин харфро намезади
Посух додан
  • Кулоби

  • 17 апрел 2017 19:07
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
Бародар Ришод Фаромуш накун ки Ирон имруз Хато Аз Фирдавсию бузург даст кашидаанд истодааст .Ва Ин сиесати имрузи Ин кишвар аст вале набояд мо чунин рафтори кунем .Оне ки Барои Ин миллат Сина сипар кардааст ситоишаш кунему арч гузорем вагарна мо онда ба манкурт табдил мегардем .Дар бузургии Ин миллат чизе намонд хамон Айни хаст ки мо бо ифтихор моли асли худ медонем .Хар гуна сани хавододаат Ин ба сари Ин миллат аст .Хеч гох бузургонро паст назан ва дигар Ирон хеч гох сунихоро ки бузургии дунеи фоси хастанд хуш надорад .Инаст чавоб ба саводи Ту.
Посух додан
  • кулоби

  • 17 апрел 2017 20:03
  • Гуруҳ: Гости
  • Қайд: --
  • Мақом:
  • Шарҳҳо: 0
  • Матлаб: 0
ташаккур ба Бародароне ,ки хотири устоди азиз Айниро пос медоранд. мо метавонем...
Ба қафо | Ба пеш

Матолиби ҳамсон:

Бойгонӣ

«    Апрел 2017    »
ДушСешЧорПанҶумШанЯкш
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930


Дар бораи мо

"Озодагон" нахустин хабаргузории хусусии тоҷикист, ки дар бархе аз кишварҳои Шӯравии пешин ва хориҷ аз он сабти ном шуда, мақоми минтақаиро касб кардааст. Хабаргузорӣ дар ҳоли ҳозир бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва ҳуруфи форсӣ хабар нашр мекунад.

Нишонӣ: Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ-16;

Телефон: (+992) 50 20 777 88; (44) 600 10 60;

E-mail: ozodagonweb@gmail.com


Разработка и дизайн сайта: «SmartMedia»

Ҳафтанома

Cаҳифаҳои вижа

Мо дар Фейсбук!